Appaloosa

          2/5

Σκηνοθεσία: Εντ Χάρις           Πρωταγωνιστούν: Εντ Χάρις, Βίγκο Μόρτενσεν, Τζέρεμι Άιρονς, Ρενέ Ζελβέγκερ, Τίμοθι Σπολ

ΗΠΑ     2008     (Εγχρ.)     116′            Γουέστερν

  Όταν ο ραντσέρης Ράνταλ Μπραγκ σκοτώνει το σερίφη της Απαλούζα, οι αρχές της πόλης καλούν τους πιστολάδες Βέρτζιλ Κόουλ και Έβερετ Χιτς για να συλλάβουν τον Μπραγκ και να επαναφέρουν την έννομη τάξη.

  Ο Εντ Χάρις αποφασίζει να καθίσει για δεύτερη φορά στην καρέκλα του σκηνοθέτη, με μια διάθεση μετάβασης πίσω στο κινηματογραφικό παρελθόν του αμερικάνικου σινεμά. Υπήρξαν και άλλες πρόσφατες προσπάθειες αναγέννησης του γουέστερν(”Ο άγραφος νόμος της Δύσης” του Κέβιν Κόστνερ, ”Εχθροί για πάντα” του Ντέιβιντ φον Άνκεν) και έτσι το εγχείρημα του Χάρις να ξαναβαφτίσει αυτό το κινηματογραφικό είδος δεν φαντάζει εκτός τόπου και χρόνου. Ωστόσο, οφείλουμε να δούμε από μια πιο σφαιρική σκοπιά τη συγκεκριμένη ταινία(όσο και τις προαναφερθείσες) για να εντοπίσουμε τι είναι αυτό που την καθιστά αξιόλογη, ενώ ανακυκλώνει απολύτως γνώριμα στοιχεία. Τίποτα που δεν έχουμε ξαναδεί. Ένα σχεδόν απέραντο τοπίο, λουσμένο από το φως του ήλιου και οριοθετημένο από απότομες χαράδρες, ερημικά χωριά στην άκρη του πουθενά, άπληστοι και αδίστακτοι μεγαλοκτηματίες και ένας ή δύο στυλοβάτες του νόμου, πιστοί σε έναν ξεχασμένο κώδικα τιμής τον οποίο ο σκηνοθέτης υιοθετεί μέσω των ηρώων του.

  Τι είναι όμως αυτό που μας συγκρατεί ώστε να μην αναφερθούμε στο συγκεκριμένο(αλλά και σε πολλά άλλα) γουέστερν σαν σε ένα απόλυτα συντηρητικό έργο που αναπαράγει αυτάρεσκα την ηθική ενός κυνικού, χωρισμένου σε καλούς και κακούς, κόσμου; Ίσως μια δόση αυτογνωσίας ή ηθικής όσο και κινηματογραφικής αυτοκριτικής που τόλμησε να εγκαινιάσει ο Κλιντ Ίστγουντ στην ταινία ”Οι ασυγχώρητοι”, ισοπεδώνοντας την αυταπάτη των καλών και κακών πιστολέρο και φιμώνοντας τη χολιγουντιανή αφέλεια με μια γερή δόση πεσιμισμού.

  Εδώ αυτά απουσιάζουν(εξάλλου δεν ζητούμε αντιγραφή του Ίστγουντ) όμως ο Χάρις είναι αρκετά ευφυής ώστε να εισάγει κάποια άλλα στοιχεία στην ταινία του που την καθιστούν τουλάχιστον ενδιαφέρουσα. Η σκηνοθετική διεκπεραίωση είναι ελαφρώς παλιομοδίτικη ώστε να διατηρήσει τα χαρακτηριστικά ενός απόλυτα παραδοσιακού γουέστερν, είναι όμως επίσης στιβαρή, αποφεύγοντας τις υπερβολές και τους εντυπωσιασμούς. Φανερή είναι και η σεναριακή λιτότητα, η οποία όμως αφήνει να φανεί ένα άρτιο και προσεγμένο στη λεπτομέρειά του σενάριο που εστιάζει όχι μόνο στην εξέλιξη της δράσης αλλά και στην ανάπτυξη των χαρακτήρων.

  Η σχέση μεταξύ των δύο συντρόφων τοποθετείται εξαρχής στο επίκεντρο(η αντρική φιλία πάντοτε διεκδικούσε ουσιώδη ρόλο στα γουέστερν) και αιφνιδιάζεται από την εμφάνιση της αινιγματικής Άλισον. Οι πρωταγωνιστικοί χαρακτήρες(που τους υποδύεται αξιόλογα το τρίο Χάρις-Μόρτενσεν-Ζελβέγκερ) είναι κεντημένοι σχεδόν τόσο δεξιοτεχνικά όσο είναι και το χιούμορ ή τα υπονοούμενα που μπολιάζουν τις σχέσεις τους. Ξαφνικά, ενώ παρακολουθείς ένα αυστηρά περιορισμένο στα όριά του σινεμά μόνο και μόνο για ψυχαγωγικούς σκοπούς, σε κεντρίζουν οι σινεφίλ πινελιές που μοιάζουν βγαλμένες από άλλη ταινία, από έναν κινηματογράφο διαλογικό, από έναν κινηματογράφο του βλέμματος.

  Κάπου εκεί εισάγεται διακριτικά και μια εικόνα, ένα ψήγμα της ιστορίας της οικοδόμησης της Δύσης, μια εποχή όπου όλα γίνονταν με τη συνοδεία όπλου. Μάλλον λοιπόν δεν είναι τυχαία η πορεία και οι σημερινές ενέργειες αυτής της χώρας, που από τις πρώτες δεκαετίες της δημιουργίας της και για μεγάλο χρονικό διάστημα αφάνιζε Ινδιάνους οδηγώντας τους σε γενοκτονία. Μια γενοκτονία η οποία δεν χαρακτηρίζεται τόσο από την παρουσία άπληστων ραντσέρηδων όσο από την πολιτισμική, κοινωνική και πολιτική νοοτροπία της επιβολής και της χρήσης του όπλου.

         Ι.Θ.